ضرب المثل های خلجی برگرفته از وبلاگ خلج و خلجستان

بدک ، هر ، بچه ، هر ، عیب لری ، کرمز

آدم بزرگ ، عیب ها و لغزش های آدم های حقیر و

پست را نمی بیند.

 

خیله ، سیس ، لن مه

خیلی  این سمت و آن سمت نرو  و نکاو

( خیلی تکافو نکن )

هوی ، تورپاغی ، توربه له ، چک مه

خاک خانه را با توبره کشیدن

 -----------------------------------------------------------------------------

یو ، قراق ، قوییر ، یل ، یکلته

برو کنار ، بگذار باد بیاید. کنایه از

-------------------------------------


 اشکه واره ، بلچوق چه ، قالمش


مثل خر در گل مانده است

------------------------


ورمه دوق ، اونی یور

نزده ، می رقصد


--------------------------------------- 


دله ، که ، یل ، ویره - الیه ، کوله ، بیل ، ویره


به آدم دیوانه باد بده ـ به دستش یک بیل دسته کوتاه بده


---------------------------------------------- 


 قزقن ، قزقن قه ، هیور، ییزی ، قره


ترجمه : دیگ به دیگ می گوید رویت سیاه است.چقدر این 

 
ضرب المثل در جامعه امروزی مصداق دارد.

---------------------------------------------------- 


پوشوک ، ات که ، اله ، ایرمز ، هیور ، یید ، ورور


ترجمه : گربه به گوشت دستش نمی رسد می گوید بو می دهد


----------------------------------------------------- 


 بیره ، واره ، تورمش ، وقور


 
ترجمه : مثل گرگ ایستاده است نگاه می کند.

 " کنایه از خیرگی کسی می باشد"


------------------------------------------------- 


بیره ، توبه سه ، هل مه ره 

 
توبه گرگ مرگ است


--------------------------------


الیده ،  سو ،  چکل لاماز


  آب از دستش نمی چکه

 -------------------------------------


بو ،  سزلر ،  فاطماقا  ، ام  ، او لمز

 
  این حرفها برای فاطی تنبون نمیشه

 -------------------------------------------


بیزدره ،  که ،   بیزکره


از ماست که برماست

 ----------------------------------------------


بو   ، قدر ،  اشکه  ، اولوقه  ، بیز ، یرچه  ، اولوقاق 

 
اینهمه خر هست و ما پیاده میریم

 ---------------------------------------


خلیفه  ، جیکیده  ،  باقوش لی یور

 
 از کیسه خلیفه می بخشه


----------------------------------------------- 

  ا گه ، سن  ، بابای ، کرمه سی، هیییر  توی ،  پادشا رسی 

 
 اگه باباتا ندیده بودی ادعای پادشاهی می کردی


-------------------------------------------- 

سو  ،  بشیده  ،  کچ مش  

 
 آب از سرش گذشته


-------------------------------------------- 


هیو روم ، هرککر ،  هایور ،  سقه 

 
 می گم نره میگه بدوش 


----------------------------------------- 

 اگه ، یته ، کور، قیزه ، اولوقه ، بی ، ساعتچه ، هرکه ،  ورر
 

 اگه هفت تا دختر کور داشته باشه، یک‌ساعته شوهر میده. 


--------------------------------------------- 
 
اجل گشته ، هلر ، نه ، بیمار سخت
 
کسی که اجلش رسیده می میرد نه بیمار سخت
 
------------------------------

 
قوییر ، از، درده مه ، هله پگم

 
بگذار به درد خودم بمیرم
 
-----------------------------------------------
 
بی ، گل له ، قره یاز ، اولمز 

 
با یک گل بهار نمی شود.
 

------------------------------------------------
 
هدقوم ،ورور ، اما ، یره کم ، ورمور 

 
پایم می رود اما دلم نمی رود
 

----------------------------------------------------
 
سو ، که ، یوققرله یه ، یووه قه ، چورباغه ابوعطا هوقه یور 

 
آب که سر بالا برود ، غورباغه ابوعطا می خواند
 
------------------------------------------------------
 
اله ، آغزیه ، ارور 

 
دستش به دهانش می رسد کنایه از اینکه وضع مالیش خوب است
 
----------------------------------------------
 
ایره ، یک ، هوکه ، ایرمز
 

بار کج به منزل نمی رسد کنایه از اینکه کار خلاف آخر و عاقبت ندارد.


-----------------------------------------------
 
الله ، واقوله ،  اشکی ، هچ کم ،  هچه ، بلمز

 
 دری که خداببندد هیچ کس نمی تونه باز کنه
 
-------------------------------------------------------- 

اککه ،  بش ، بی ، قزقانچه ،  قی نمز 

 
دوتا کله در یک دیگ جوش نمیاد
 
----------------------------------------------------- 


خدا ،   بو ، کزه ،  او کزکه ، محتاج ، ات مته

 
خدا این چشم را به اون یکی محتاج نکنه
 
 ------------------------------------------


اله ،  ایش که، ورمور 

  
 دستش به کار نمی ره
 
---------------------------------------------


چققو ، ایز ، دسته سی  ، کسمز
 
چاقو دسته خودش را نمی برد 

......................................................

 
تنبل ، کشه ، قیزه ، زرنگ ، اولور 

  
 دختر زن تنبل همیشه زرنگ میشه 

---------------------------------
 
همسایه کسه   ، آدامقه ، قیز،  واره ره  

  
 زن همسایه به چشم همسایه مثل دختره 

--------------------------------------------------
 
قییز، شدی قری ، یتو ، هت شدی ، اوغول یتو 

  
  برای زن گرفتن پیر ببر برای اسب گرفتن جوان ببر 

---------------------------------------------------
 
کشه شه ،  قشنگله ، یورده ،  ترما 

  
  اونی که زنشش قشنگه با اون رفت آمد نکن
 

-------------------------------------------------------------------


من توه ، استه چه ، که ،  اولوقام ، گلان  ، نیش ، ورور 


 من اگه سوار شتر هم باشم مار نیش میزنه 

-------------------------------------------------
 
ننه سی ،  وقه ، قیزی ، اله  
 

 به مادرش نگاه کن ، دخترش را بگیر 

-------------------------------------
 
- آدم ، اصل ده ، تشمه گه ، هت ده ، تشه کلگه ، مهم ، دق

- آدم از اصل نیفتد ، از اسب بیفتد ، مهم نیست .

اشاره به اصل و نسب هر کسی دارد.

--------------------------------------------------
-اوت ، ریشه ، استه چه ، ککرر

 

-علف روی ریشه سبز میکند (می روید)

کنایه به اصل و ریشه و نسب هر کس می باشد.

----------------------------------------------
- اییت ده ، کوتوره ، عمل که ، کلر

 

- از سگ ، توله سگ ، به دنیا می آید.

کنایه به اصل و ریشه و نسب هر کس می باشد.

----------------------------------------
- قش ، ورور،، ییز ، قره لوق ، ذغال قه ، قالور  

 

 -زمستان می رود و روسیاهی به ذغال می ماند. 

-----------------------------------------
   -بلوق قه ، یول ، ورموللر ،، کدخدا ، هوی ، خبر ، الور 

 
 - توی ده راهش نمی دهند ، سراغ خانه کدخدا را می گیرد. 

-----------------------------------------------


  - آقزوی ، هلوز ، سیت  ، ییده  ، ورور 


  - دهانت هنوز بوی شیر می دهد

-----------------------------------------------------------------------------


- بئر ده ، قورقو  قوله ، قوزه ، سالقه مز 

 کسی که از گرگ می ترسد گوسفند نگه نمی دارد

---------------------------------------------------------------------------


بابو ، بابی ، بولمقه ، ورور، بازار ده ، ساتون الور  

 

  هرکس همتای  خود را سریع پیدا می کند

------------------------------------------
بالوق ، شیگلی ، کتی ،، سوچه ،  اولور 


 کسی که ماهی می خواهد باید تو آب برود

---------------------------------------------------------------


  ایت ،که خیله ، اززاد ، هوخرور، توتمز  


 سگی که بلند پارس کند ، حمله نمی کند

--------------------------------------------


قیزیمه هیوم ، کلینیم ، اشته گه 


- به دخترم می گویم تا عروسم بشنود : به در می گویم ، دیوار بشنود

-----------------------------------------------

 

کلین ، اوی نه ، بیلمز، هایور، ییر ،ایره ره 

 
 عروس رقص بلد نبود می گفت زمین کج است 

---------------------------------------------------


نفسه ، هیسی ، ییرده ، کلیور 


- نفسش از جای گرم بلند میشود

---------------------------------------------------------


هاول ، سی تی  زو ،  قت مه شه ییز


خوب با هم شیرتان را واره کرده اید

( خوب باهم ، گرم گرفته اید )

----------------------------------------------------------------------------


هچ کم ،هایماز ، قاتوقوم ، تورشار :


هیچ کس نمی گوید ماستم ترش است  

-------------------------------------------------
 
- خیله ، ایزی ، یترمه شی


- خیلی خودت را گم کرده ایی

 

به مصداق شعر :


 در مقام اهل دل خواهی اگر محرم شوی


خویش را در خویش پیدا کن کمال این است و بس


بله عزیزم : خودت و گوهر وجودت را بشناس

-----------------------------------------------------------------------------

-خیله ، ایزی ، یترمه

 

- خیلی خودت را گم نکن یعنی خیلی  تو را غرورگرفته است.


فرازی از دعای کمیل علی (ع) : 


 وخدعتنی الدنیا به غرورها یعنی دنیا مرا فریفته خودش کرده است.

----------------------------------------------------------------


- خیله ، توز ، ات مه

 

- خیلی به خودت نیاور


و یا اینکه : 


- خیله ایزیه ، کلت ، مه

 

- خیلی به خودت نیاور


- عوامل غرور افراد کوچک وخودبین عبارتند از :مال (به صورت پول نقد ، خانه ، ماشین

 و...)ـ پست های اداری - مدرک تحصیلی - مدارج علمی و...


حدیث : " از شر کسی که خود را حقیر می بیند ، ایمن مباش " امام هادی (ع) 

------------------------------------------------------------------------------------- 

- خیله ، ین ، ورمه ، تولار، بله ، یووروق


- خیلی تند نرو ، به ایست ، با هم برویم .کنایه از ...

-------------------------------------------------------------

- تخته قه ،  تش کی


- به روی تخته (مرده شوی خانه ) بیفتی کنایه از ...

--------------------------------------------------------


-خیله ، یوغن ، یوغن ، دانش مه


- خیلی بیهوده حرف نزن

---------------------------------------------------------------------------


-خیله ، سورق لن مه


- خیلی خودت را از دست نده ( خیلی وا نرو ) کنایه از ...

-----------------------------------------------------------


-خیله ، بابی ، یترمه

- خیلی بابایت را گم نکن . کنایه از ...

-------------------------------------------------------
- خیله ، سق قه ، قره ره

 

- خیلی سقش سیاه است . کنایه از ...

--------------------------------------------------
- ایچم ، ایزه مه ، هلرمش ، تشقروم ، خلقه ، هلرمش

 

- درونم ، خودم را کشته است ، بیرونم مردم را کشته است

--------------------------------------------------
-ال ، اله ، یویور، ال ، هون لور ، یزه ، ِیویور

 

- دست دست را می شوید، دست بر می گردد صورت را می شوید.

--------------------------------------------------
-اوجه ، طاق ، استه چه ، گول ، هکمک ، اولمز

 

-بر روی کوه بلند نمی توان گل کاشت .کنایه از .....
---------------------------------------------

-طاق ، طاقه ، ایرمز، آدم ، آدم قه ، ایرر

 

- کوه به کوه نمی رسد ، اما آدم به آدم می رسد.کنایه از...

عزیزان دنیا با تمام وسعتش ،خیلی کوچک است.

--------------------------------------------


-قوربان ، او ، غانقه ، که ، بی شام ، ایستیده ، کچه گه

 

-قربان آن خونی که یک شب از روی آن بگذرد. کنایه از...

--------------------------------------------
-غانو ، غانله ، یوومزلر

 

- خون را با خون نمی شویند .

---------------------------------------------------------------------------


- بشی ، که ، هاقره مور ، دستمال ، وامزلر

 

/ 0 نظر / 5 بازدید